Қазақстандағы білім беру ұйымына күндізгі оқуға қабылданған РФ азаматы оқу негізінде уақытша тұруға рұқсат (УТР) рәсімдей алады. Ол үшін оқу орнының өтінішхаты және уақытша тұруға арналған жалпы құжаттар топтамасы қажет. Студенттік билет немесе ақысы төленген оқу шарты өздігінен УТР-ды алмастырмайды.
Бұл нұсқаулық Қазақстандағы жоғары оқу орнына немесе колледжге түскен және рәсімдеуді қабылдаушы ұйыммен келісіп жатқан кәмелетке толған Ресей азаматына арналған. Сырттай оқу, толық қашықтан оқыту бағдарламасы немесе кәдімгі коммерциялық курстар үшін негізді тексермей, бұл жол қолжетімді деп санауға болмайды. Кәмелетке толмаған адам үшін заңды өкілдің қатысуын бөлек тексеру қажет.
2026 жылғы 15 қыркүйекте тексерілді. Негіздер: «Халықтың көші-қоны туралы» заңның 30–33-баптары, № 148 келу және болу қағидаларының 9–10-тармақтары және ІІМ № 992 қағидаларының 2-тарауы мен 2-қосымшасы. Мұнда тұрақты тұруға рұқсат пен ықтиярхат карточкасы емес, оқу мақсатындағы уақытша тұру қарастырылады.
Алдымен оқу орнымен негізді растаңыз
№ 148 қағидалардың 10-тармағы оқу бойынша УТР рәсімдеуді шетелдікті күндізгі оқуға қабылдаған білім беру ұйымының жүгінуімен байланыстырады. Тізімге жоғары білім ғана емес, онда көрсетілген басқа білім беру бағдарламалары, соның ішінде ұйымдастырылған алмасу мен дайындық курстары да кіреді. Бұл кез келген курс УТР алуға құқық береді дегенді білдірмейді.
Жолға шықпас бұрын жоғары оқу орнының немесе колледждің шетелдік студенттермен жұмыс істейтін бөлімшесіне хабарласыңыз. Өтінішхатты кім дайындайтынын, қабылдаушы ұйым атынан кім өтініш беретінін және тұратын мекенжайды кім келісетінін анықтаңыз. Онлайн өтініш бергенде ЭЦҚ кез келген электрондық қолтаңба иесіне емес, көрсетілетін қызметті алушыға — қабылдаушы тарапқа қажет.
KLC оқу басталатын және аяқталатын күндерді, оқу нысанын, УТР-дың болжамды мерзімін және жауапты қызметкерді алдын ала жазбаша келісуді ұсынады. Бұл — келісуге арналған жұмыс тізімі, мемлекет бекіткен өтінішхат нысаны емес. № 992 қағидалардың 2-қосымшасы 10-тармағының 3) тармақшасында оқу негізі үшін қосымша құжат ретінде дәл Қазақстан Республикасы оқу орнының өтінішхаты аталған.
Елге кірмей тұрып нені келісу керек, УТР үшін не жинау керек
Оқуға келу шарттары мен мемлекеттік қызметтің құжаттар тізбесін бөлек тексеру керек. «Халықтың көші-қоны туралы» заңның 31-бабында этникалық қазақтар үшін көзделген ерекшелікті ескере отырып, тұру мен оқуға жеткілікті қаражатты растау; таңдалған мамандық бойынша оқуға кедергі келтіретін аурулардың жоқтығы туралы медициналық анықтама және сақтандыру; соттылығының бар не жоқ екендігін растау; елге келгенге дейін оқуға қабылданғанын растау немесе кәсіптік даярлауға келісім алу көрсетілген.
Осы талаптарды өз жағдайыңызда қалай орындау керегін қабылдаушы ұйыммен келісіңіз. Тұрақты тұру туралы нұсқаулықтағы банк шотындағы қалдық сомасын немесе медициналық анықтама нысанын мұнда қолданбаңыз: бұл — басқа рәсім. Құжаттың УТР қызметі топтамасында болмауы оқуға келудің жеке шарттарын жоймайды.
Полиция немесе ХҚКО арқылы жүгіну үшін № 992 қағидалардың 2-қосымшасының 10-тармағында мына топтама белгіленген:
- № 992 қағидалардың 1-қосымшасы бойынша УТР алуға арналған өтініш-сауалнама.
- Шетелдіктің жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі; салыстыру үшін түпнұсқасы ұсынылады.
- Saqtandyry цифрлық жүйесінде тіркелген медициналық сақтандырудың көшірмесі; түпнұсқасы салыстыру үшін қажет.
- Егер көрсетілетін қызметті алушы шетелдікке берілетін тұрғын үйдің меншік иесі болмаса, тұруға нотариат куәландырған келісім.
- Дактилоскопиядан өткені туралы анықтама.
- Оқу негізін растайтын құжат ретінде Қазақстандағы оқу орнының өтінішхаты.
Ресей азаматтығының өзі оқу топтамасындағы аталған сақтандыруды алмастырмайды. Студент жатақханада тұрса, мекенжайға қатысты құжаттарды және меншік иесінің келісімі туралы шарттың қолданылуын оқу орнымен келісіңіз; оқу шартындағы бір мекенжай бұл сұраққа жауап бермейді.
Интеграцияланған цифрлық жүйе болғанда мәліметтер содан алынады және тиісті құжаттар қайта талап етілмейді. Қағидаларда дактилоскопиялық тіркеуді жүйеде тексеру бөлек көзделген. Өтініш беру кезінде қандай мәліметтер қолжетімді болатынын алдын ала анықтаңыз; рәсім жолы дактилоскопия туралы нұсқаулықта түсіндірілген. Шет тіліндегі құжаттар қазақ немесе орыс тіліне аударылады, аударманың дұрыстығын нотариус куәландырады; заңдастыру ережесі заңнама мен халықаралық шарттарды ескере отырып қолданылады. Құжат Ресейде берілгені үшін ғана орысша мәтінді аудартпаңыз.
Құжаттарды тапсырар алдындағы бес тексеру
Төмендегі кесте — KLC тексеру тізімі. Ол студент, оқу орны және тұрғын үй иесі арасында құжаттарды келісуге көмектеседі, бірақ ресми тізбені алмастырмайды.
| Нені тексеру керек | Немен салыстыру керек | Өтінішке дейін нені түзету керек |
|---|---|---|
| Студенттің жеке деректері | Жеке басын куәландыратын құжат, сауалнама және өтінішхат | Аты-жөнінің жазылуы, құжат нөмірі немесе туған күнінің айырмашылықтары |
| Оқу негізі | Күндізгі оқуға қабылдану және ұйымның өтінішхаты | Өтінішхатты студенттік билетпен немесе төлем түбіртегімен алмастыру |
| Тұратын мекенжай | Нақты тұрғын үй, меншік иесі және өтініш беруші | Кімнің келісімі қажет және оны кім алатыны туралы белгісіздік |
| Сақтандыру мен дактилоскопия | Saqtandyry жүйесіндегі полис және тіркеу мәліметтері | Жүгінуге дейін тексеруді қажет ететін жоқ жазбалар немесе сәйкессіздіктер |
| Мерзімдер | Паспорт, оқу кезеңі және сұралатын УТР | Оқу немесе паспорт мерзімінен асатын кезеңді сұрау |
Келгеннен кейін не істеу керек және қайда өтініш беріледі
Қабылдаушы тарап келген шетелдік туралы ішкі істер органдарына келген күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде хабарлайды — бұл № 148 қағидалардың 9-тармағы. Нақты тұратын жер бойынша хабарламаны кім беретінін келісіп, растауын сұраңыз. Хабарлама мен УТР — екі бөлек әрекет; толығырақ келу туралы хабарлама нұсқаулығында берілген.
Одан кейін қабылдаушы тарап тіркелген жері бойынша аумақтық полиция органына, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы — ХҚКО арқылы немесе eGov арқылы құжаттарды береді. Қағидалар уәкілетті өкілге жол береді: жеке тұлғаның өкілеттігі нотариат куәландырған сенімхатпен расталады, заңды тұлға үшін бұйрық немесе сенімхат көзделген. Студент келісілген өкілеттіксіз ұйымның жүгінуін тек өзінің өтінішімен алмастыра алады деп есептемеңіз.
Қабылдау туралы қолхат алыңыз немесе қабылдаушы тараптың жеке кабинетіндегі өтініш мәртебесін тексеріңіз. УТР берілгеннен кейін ондағы аты-жөнді, құжатты, мекенжайды және күндерді тапсырылған топтамамен салыстырыңыз. Нәтиженің көшірмесін және жауапты қызметкердің байланыс деректерін сақтаңыз.
Рәсімдеу қанша уақыт алады және қашан ұзарту керек
Мемлекеттік қызмет тегін. № 992 қағидалардың 9-тармағы мен 2-қосымшасының 5-тармағына сәйкес қарау мерзімі — бір жұмыс күні; ХҚКО арқылы жүгінгенде құжат қабылданған күн қызмет мерзіміне кірмейді. Бұл бүкіл дайындық мерзімі емес: өтінішхат, сақтандыру, меншік иесінің келісімін алу және қателерді түзету қосымша уақыт алуы мүмкін. Нотариаттық және өзге бөгде қызмет шығындары УТР үшін мемлекеттік баж болып саналмайды.
№ 148 қағидалардың 10-тармағы оқу бойынша УТР-ды бір жылға, бірақ оқу, практика немесе тағылымдама мерзімінен аспайтын кезеңге беруді көздейді; жалпы шек — ұлттық паспорттың жарамдылық мерзімі. Мысалы, расталған бағдарлама сегіз айдан кейін аяқталса, осы негізбен толық бір жылға үміттенуге болмайды. Берілген рұқсаттағы күн «маған бір жыл тиесілі» деген жорамалдан маңыздырақ.
Заңның 32-бабы қабылдаушы ұйымның растауымен оқуды аяқтауға қажетті мерзімге, бірақ бір жылдан аспайтын кезеңге жыл сайын ұзартуды көздейді. Бірнеше жылдық оқу шарты УТР-ды автоматты түрде ұзартпайды. Алдын ала еске салғыш қойыңыз — бұл KLC ұсынысы, мұнда нақты күн санымен белгіленген заңды өтініш беру мерзімі емес.
Құжаттар қабылданбаса, бас тартылса немесе мерзім өтіп кетсе
Толық емес топтама немесе мерзімі өткен құжаттар қабылдаудан бас тартуға әкеледі: № 992 қағидалардың 6–7-тармақтарына сәйкес тиісті қолхат беріледі. Оны алып, жетіспейтін немесе жарамсыз құжатты анықтаңыз және түзетуді оқу орнымен келісіңіз. Мұндай қайтару УТР беруден уәжді бас тартумен бірдей емес.
Қызметтің өзінен бас тартылса, 6-қосымша бойынша уәжді хабарламаны талап етіңіз: тәртіп қағидалардың 12-тармағында, негіздер 2-қосымшаның 11-тармағында көрсетілген. Олардың ішінде дәйексіз мәліметтер мен талаптарға сәйкес келмеу бар. Талдау және шағымдану үшін шешімді, топтаманы және тапсыруды растауды сақтаңыз. Тұрақты тұру қағидаларындағы қайта жүгінуге қатысты бір жылдық шектеуді оқу УТР-ына қолданбаңыз. Күшін жою туралы бөлек шешім берілсе, оны жай құжат қайтару деп санамай, дәл сол шешімнің негізі мен салдарын тексеру керек.
Заңды болу мерзімі өтіп кетсе, қолданылатын рәсімді анықтау үшін қабылдаушы тараппен бірге дереу көші-қон қызметіне жүгініңіз. Дайындалып бітпеген өтінішхатты елде қалуға рұқсат деп санамаңыз және мерзімінен кеш өтініш беруді жоспарламаңыз. Топтаманы түзету болу мерзімін бұзғаны үшін жауаптылықтың жеке мәселесін жоймайды.
Оқудан шығарылғанда, басқа оқу орнына ауысқанда немесе оқу нысаны өзгергенде, әрі қарай болу негізін оқу орнымен және көші-қон қызметімен дереу келісіңіз; бұрынғы УТР басылған күніне дейін сөзсіз жарамды деп ойламаңыз. Толық оқу курсы аяқталған соң, 33-бап басқа заңды қалу негізі болмаса, елден шығуды талап етеді. Оқудан кейін жұмыс істеу тиісті негізді тексеруді қажет етеді, УТР мақсаты автоматты түрде өзгермейді.
Жеке тексеруге не дайындау керек
Кіру және рұқсат етілген болу мерзімі аяқталатын күндерді, оқуға қабылдау құжатын, оқу нысаны мен мерзімі туралы мәліметтерді, бар УТР-ды және тұрғын үй туралы ақпаратты дайындаңыз. Осы деректер арқылы оқу орнымен келісуге не жетіспейтінін анықтауға болады.
«Визалар, уақытша және тұрақты тұру» бөліміндегі «Өтінім беру» түймесі KLC-мен Telegram арқылы байланысуды ашады. Оқу негізін тексеру қажет екенін айтып, жағдайды қысқаша сипаттаңыз. Бұл мемлекеттік сауалнаманы тапсыру емес, жеке талдауға жүгіну: өтінішхатты оқу орны дайындайды, УТР туралы шешімді уәкілетті орган қабылдайды.