Тұрақты тұру туралы оң шешім — маңызды кезең, бірақ ол ықтиярхат картасының өзі емес. Мақұлдаудан кейін бөлек құжаттандырудан өту керек: ықтиярхат дайындауға құжат тапсырып, дайын құжатты алу қажет.
Қысқаша жауап: рұқсат алған соң ықтиярхат ресімдеу үшін тұрғылықты жеріңіз бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясындағы аумақтық полиция органына жүгініңіз. 16 жастан бастап алғаш ресімдеу үшін қағидаларда жарамды шетелдік паспорт және тұрақты тұруға рұқсат беру туралы хабарлама аталған; мемлекеттік баж, суретке түсіру және дактилоскопия бөлек ескеріледі. Қызметтің жалпы мерзімі — 17 жұмыс күнінен кешіктірмей. Бұл тұрақты тұруға өтінішті қараудан бөлек кезең. Негізі — ІІМ № 266 қағидалары.
Материал 2026 жылғы 12 қыркүйекте тексерілді. Ол оң шешім алған және алғашқы ықтиярхат картасын ресімдейтін шетелдікке арналған. Бұл тәртіпті рұқсат алуға арналған бастапқы топтаманың, азаматтығы жоқ адамдарды құжаттандыру ережелерінің немесе жоғалған картаны ауыстырудың бөлек қағидаларының орнына қолданбаңыз.
Шатастыруға болмайтын үш кезең
| Кезең | Сіз не аласыз | Әрі қарай не істеу керек |
|---|---|---|
| Тұрақты тұруға рұқсат | Оң шешім және ол туралы хабарлама | Ықтиярхат ресімдеу жөніндегі нұсқауларды тексеріп, баруға дайындалу |
| Ықтиярхат ресімдеу | Құжат дайындауға тіркелген өтінім, талон немесе түбіртек | Растаманы сақтап, нәтижені алу тәртібін нақтылау |
| Картаны алу | Шетелдіктің Қазақстандағы жеке басын куәландыратын және тұрақты тұруға рұқсатты растайтын құжат | Деректер мен мерзімді тексеріп, мәртебеге қатысты құжаттармен бірге сақтау |
Ықтиярхаттың анықтамасы «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» заңда бекітілген. Хабарламаны алу картаның электрондық формуляры ресімделіп қойды дегенді білдірмейді.
1-қадам. Тек «мақұлданды» деген сөзді емес, хабарламаны оқыңыз
№ 992 қағидаларының 13-қосымшасындағы хабарлама нысанында шешім қабылдаған орган, оның күні мен нөмірі, сондай-ақ ықтиярхат ресімдеу үшін қайда жүгіну керектігі көрсетіледі: полиция бөлімшесінің мекенжайы, қабылдау күндері мен сағаттары және қызметкер.
Хабарламаны сақтап, көрсетілген мәліметтерді салыстырыңыз. Жүгіну тәртібі немесе қабылдау орны түсініксіз болса, оны хабарламаны берген бөлімшеден нақтылаңыз.
Құжаттандыру кезінде тұрғылықты жер бойынша тіркеу туралы мәліметтерді қызмет көрсетуші ақпараттық жүйеден алады. Бұл мекенжайды елемеуге болады деген сөз емес: деректер сәйкес келмесе, ресімдеуге дейін тіркеу мәселесін анықтаңыз. Тұрғын үй құжатын дайындау жеке мақалада түсіндірілген.
2-қадам. Алғашқы картаға арналған құжаттарды дайындаңыз
№ 266 қызмет тізбесінде 16 жасқа толған адамдарға алғаш ресімдеу үшін мыналар көрсетілген:
- жарамды шетелдік паспорт;
- тұрақты тұруға рұқсат беру туралы хабарлама.
Тізбеде мемлекеттік баждың төленгені туралы түбіртек, ал одан босатылған жағдайда растайтын құжаттар да көзделген. Бұл төлемді бұрын банк шотында растаған сомамен шатастырмаңыз: бұлар — бөлек талаптар.
Ресімдеу тәсілі фотосуреттерге әсер етеді. Қағаз формуляр үшін қағидалар талаптарына сай 3,5 × 4,5 см өлшеміндегі екі фотосурет қажет. Электрондық формуляр кезінде сол жерде тегін суретке түсіреді. Электрондық формулярды қызмет көрсету кезінде қызметкер ресімдейді — бұл картаны толық қашықтан алуға болады деген уәде емес.
Ресімдеу кезінде тиісті қағидалар бойынша дактилоскопия рәсімі көзделген. Оны рұқсатқа дайындалу кезінде өткен болсаңыз, қызметкерге хабарлаңыз; бұрынғы анықтаманың болуы осы кезеңдегі барлық әрекеттерді жояды деп өзіңіз шешпеңіз.
3-қадам. Мемлекеттік бажды, жеделдетуді және дайындық уақытын ажыратыңыз
Қызметтің қолданыстағы тізбесінде мемлекеттік баж төленген күнгі 0,2 АЕК мөлшерінде көрсетілген. Жеделдетілген ресімдеу үшін бөлек қосымша ақы алынады. Оның мөлшерін төлем жасамас бұрын тексеріңіз: басқа адамның бұрынғы тәжірибесінде аталған тариф сіздің өтінішіңіз үшін қазіргі баға болып саналмайды.
Жалпы тәртіптегі қызмет мерзімі — 17 жұмыс күнінен кешіктірмей. Жеделдетілген тәртіпте — 7 жұмыс күніне дейін; өтінімді ресімдеу және жеделдетілген қызмет түбіртегін төлеу күні бұл мерзімге кірмейді. Құжат дайындау, сәйкессіздіктерді жою және сіздің келуіңізді күту уақыты дайындаудың уәде етілген мерзіміне айналмайды.
Электрондық формуляр кезінде өтінімді тіркеу талоны, қағаз түрінде құжатты алу түбіртегі беріледі. Растаманы сақтап, нәтижені қайдан және қалай алу керектігін нақтылаңыз. Толық емес топтама немесе мерзімі өткен құжаттар қызмет мерзімінің басталуына емес, құжаттарды қабылдаудан бас тартуға әкелуі мүмкін.
4-қадам. Картаға тапсырыс бермей тұрып паспортты тексеріңіз
Құжаттар туралы заңның 10-бабы бойынша ықтиярхат тұрақты тұратын шетелдіктерге 16 жастан бастап 10 жылға, бірақ азаматтығы бар ел паспортының қолданылу мерзімінен аспайтын мерзімге беріледі. Осындай ереже № 532 құжаттарды ресімдеу қағидаларында да бар.
Мысал: сіз ықтиярхатты 2026 жылы ресімдеп жатырсыз, ал ұлттық паспорттың мерзімі 2028 жылы аяқталады. Карта 2036 жылға дейін жарамды болады деп күтуге болмайды: оның мерзімі паспортпен шектеледі. Бұл мысал шектеуді көрсетеді, бірақ болашақ картаңыздың нақты аяқталу күнін белгілемейді.
Паспорттың мерзімі жақында аяқталса немесе ресімдеу кезінде ауыстырылса, әрекеттер ретін көші-қон қызметімен алдын ала келісіңіз. Автоматты түрде он жыл беріледі деген болжамға ғана сүйеніп, құжаттарға тапсырыс бермеңіз немесе оларды кейінге қалдырмаңыз. Шетелге шығу үшін шетелдіктің жеке басын ұлттық паспорт куәландырады: ықтиярхат картасын оның орнына қолданылатын құжат деп санауға болмайды.
5-қадам. Құжатты алып, бірден тексеріңіз
Тегін, атын, туған күнін және басқа жеке мәліметтерін карта ресімделген бастапқы құжаттармен салыстырыңыз. Қолданылу мерзімінің аяқталуын және деректердің оқылуын тексеріңіз. Дәлсіздік болса, қызметкерден түзету тәртібін сұраңыз: дайын құжаттағы қателер үшін қызметте бөлек ресімдеу жағдайы көзделген.
Дұрыс карта мәртебені растайды, бірақ шетелдіктің қалған міндеттерін жоймайды. Қатарынан болу мерзімін бұзу мәселесі туындаса, картаны күту немесе алу бұзушылықты автоматты түрде жояды деп есептемеңіз — оны көші-қон қызметімен бөлек қарастырыңыз.
Құжат берілгеннен кейін хабарламаны, өтінім растамасын және алынған құжат туралы мәліметтерді сақтаңыз. Кейінгі әрекеттерді алдын ала жоспарлау үшін паспорт пен картаның мерзімдерін күнтізбеге белгілеңіз. Бұл — құжаттарды реттеу жөніндегі ұсыным, заңда белгіленген жаңа жүгіну мерзімі емес.
Бір кезеңде мәселе туындаса
- Хабарлама жоқ немесе қабылдау мекенжайы түсініксіз: нәтижені және нұсқауларды шешім қабылдаған бөлімшеден нақтылаңыз.
- Мекенжай немесе жеке бас туралы мәліметтер сәйкес емес: қате формуляр ресімдемей тұрып, қандай деректерді түзету керегін және оларды қай орган жүргізетінін анықтаңыз.
- Паспорттың мерзімі өткен: оны жарамды құжат ретінде тапсырмаңыз; паспорт мәселесін шешкеннен кейін құжаттандыруды келісіңіз.
- Бірінші карта емес, ауыстыру қажет: ауыстыру себебіне сәйкес тізбені пайдаланыңыз. Алғаш ресімдеу, жоғалту және деректерді түзету — бөлек жағдайлар.
Кейінгі әрекеттерді талдау үшін «Визалар және тұруға рұқсат» қызметін ашыңыз. Тұрақты тұруға енді дайындалып жүрсеңіз, бастапқы құжаттар тізіміне арналған сауалнамадан «Қазақстанда тұрақты тұруға рұқсат» нұсқасын таңдап өте аласыз. Ол бастапқы тізімді береді, бірақ картаға тапсырыс бермейді және мақұлдаудан кейінгі жеке тексеруді алмастырмайды.
Ресми дереккөздер
- ІІМ № 266 қағидалары: қызметті алу, алғашқы ресімдеу, құжаттар, фотосуреттер, мемлекеттік баж және мерзімдер.
- «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» заң: ықтиярхат анықтамасы және жас, мерзім мен ұлттық паспорт туралы 10-бап.
- ІІМ № 532 қағидалары: құжаттарды, соның ішінде шетелдіктің ықтиярхатын ресімдеу және беру.
- ІІМ № 992 қағидалары: 13-қосымша — шешім және ықтиярхат ресімдеуге жүгіну туралы хабарлама.