Пәтер табылды, меншік иесі оны шетелдікке жалға беруге келіседі. Бірақ бұл тұрақты тұруға арналған тұрғын үй құжаты дайын дегенді білдірмейді. Ақша төлемей және өтініш бермей тұрып, нотариалды ресімдеу мен тіркеу мәселесін бөлек талқылаған жөн.
Қысқаша жауап: ІІМ № 992 қағидаларының 7-қосымшасы, 10-жолының 6) тармақшасында жеке немесе заңды тұлғамен нотариалды куәландырылған шарт — төлем қабілеттілігін растайтын өтініш берушілерге қатысты ескертумен — не өтініш берушіге тұру және кемінде 180 күнтізбелік күнге тұрақты тіркеу есебіне қою үшін тұрғын үй беру туралы нотариалды куәландырылған өтініш көзделген. Осы талаптарды тексермей, кәдімгі жалдау шартын жеткілікті құжат деп автоматты түрде санауға болмайды.
Материал 2026 жылғы 12 қыркүйекте тексерілді және тұрақты тұруға рұқсат алу үшін баспана жалдайтын кәмелетке толған өтініш берушіге арналған. Бұл жылжымайтын мүлік сатып алу нұсқаулығы да, ықтиярхатқа арналған толық топтама да емес. Өз баспанасы бар адамдардың жағдайы мен арнайы құжаттар тізбелері бөлек тексеріледі.
Қағидаларда қандай екі нұсқа көрсетілген
Бірінші нұсқа — жеке немесе заңды тұлғамен нотариалды куәландырылған шарт. Нормада оның қасында «Қазақстан Республикасында болу кезеңінде өзінің төлем қабілеттілігін растайтын көрсетілетін қызметті алушылар үшін» деген нақтылау бар. Осы нұсқаны тексергенде бұл шартты алып тастамаңыз.
Екіншісі — жеке немесе заңды тұлғаның өтініш берушіге тұру және тұрақты тіркеу есебіне қою үшін кемінде 180 күнтізбелік күнге тұрғын үй беру туралы нотариалды куәландырылған өтініші. Тек «пәтерде тұруға» келісім беру бұл тұжырымның толық мазмұнын қамтымайды.
Қағида екі құжатты да міндетті түрде әкелуді емес, балама нұсқаларды көздейді. KLC ұсынымы: қол қоймас бұрын қабылдайтын көші-қон қызметінің бөлімшесінен негізіңіз бен жағдайыңызға қай нұсқа сәйкес келетінін анықтап, кейін мәтінді нотариуспен және тұрғын үй беретін тұлғамен келісіңіз. Интернеттегі кез келген үлгіні міндетті нысан деп есептемеңіз.
Меншік иесімен келісер алдындағы төрт тексеріс
| Нені тексеру керек | Нені талқылау немесе салыстыру керек | Бұл не үшін қажет |
|---|---|---|
| Сәйкес құжат | Қағидалардағы ескертуді ескеретін шарт не өтініш; нотариалды ресімдеу қажеттілігі | Қажетті құжатты қарапайым қолхатпен немесе ауызша келісіммен алмастырмау үшін |
| Тұрғын үй мен тараптар | Мекенжай, өтініш беруші мен тұрғын үй беретін тұлғаның деректері, қол қоюшының өкілеттігі | Басқа мекенжайға немесе сол тұрғын үйді бере алмайтын адаммен құжат ресімдемеу үшін |
| Тіркеу есебі | Өтініш үшін — тұрғын үйді тек тұруға емес, тұрақты тіркеуге де беру | «Жалға беремін, бірақ тіркеуге келіспеймін» деген жағдайды алдын ала анықтау үшін |
| Мерзім | Өтініш үшін — кемінде 180 күнтізбелік күн; келісілген күндер және нақты тұру мүмкіндігі | Тұрғын үй берудің ең төменгі мерзімін анықтаманың жарамдылық мерзімімен шатастырмау үшін |
Мекенжайды, өкілеттікті және деректердің сәйкестігін тексеру — ресімдеу алдындағы практикалық бақылау. Бұл қосымша құжаттардың бәріне ортақ міндетті тізімі бар деген тұжырым емес. Нақты жағдайда нотариусқа тұрғын үй мен өкілеттікке қатысты қандай құжаттар қажет болатынын одан алдын ала сұраңыз.
180 күн нені білдіреді
6) тармақшадағы «кемінде 180 күнтізбелік күн» мерзімі екінші нұсқаның — тұрғын үй беру және тұрақты тіркеу есебіне қою туралы өтініштің тұжырымында көрсетілген. Оны нақтыламай барлық шарттарға қолданбаңыз және «дәл жарты жыл» деген сөзбен алмастырмаңыз.
Сол тізбеде басқа ереже де бар: 3), 4) және 7) тармақшалардағы құжаттардың қолданылу мерзімі 180 күнтізбелік күннен аспайды. Бұлар — төлем қабілеттілігін растау, соттылық туралы құжат және медициналық анықтама. Тұрғын үйге қатысты 6) тармақша бұл тізімге кірмейді. Сондықтан осы нормадан кез келген нотариалды тұрғын үй құжаты ресімделгеннен кейін 180 күн өткенде автоматты түрде жарамсыз болады деген қорытынды шығаруға болмайды.
Сонымен бірге мәліметтер мен келісімдер өзекті болып қалуға тиіс. Мекенжай, тараптар немесе тұрғын үй беру мүмкіндігі өзгерсе, өтініш берер алдында құжатты қалай жаңарту керегін анықтаңыз. Нотариалды ресімдеу нақты сәйкессіздікті жоймайды.
Тұрғын үй құжатын не алмастырмайды
Келу туралы хабарлама — иммигранттардың болу қағидалары бойынша қабылдаушы тараптың бөлек міндеті. Ол тұрақты тұруға арналған топтаманың 6) тармақшасын алмастырмайды. Хабарлама беру мен мекенжай ауыстыру туралы жеке нұсқаулық бар.
Уақытша тұруға рұқсат үшін келісімді де тұрақты тұру топтамасына автоматты түрде ауыстыруға болмайды. № 992 қағидаларының уақытша тұру тізбесінде, көрсетілетін қызметті алушы берілетін тұрғын үйдің меншік иесі болмаса, иммигранттың тұруына нотариалды куәландырылған келісім көзделген. Тұрақты тұру үшін қолыңыздағы құжаттың атауына ғана емес, тиісті 6) тармақшаға сүйеніп тексеру керек.
Банк анықтамасы немесе төлем қабілеттілігін растаудан босату басқа мәселені шешеді. Қаржылық жеңілдік тұрғын үйді ресімдеуден автоматты түрде босатады деп есептемеңіз: қолданылатын тізбені толық тексеріңіз. Қаржылық бөлік төлем қабілеттілігі туралы нұсқаулықта түсіндірілген.
Мысал: меншік иесі пәтерді жалға береді, бірақ тіркеу талқыланбаған
Өтініш беруші ұзақ мерзімге пәтер тапты. Хат алмасуда меншік иесі баға мен қоныстану күнін растаған, алайда тұрақты тіркеу есебі туралы сөз болмаған. Екінші нұсқа бойынша өтініш дайындау үшін бұл жеткіліксіз.
- Тұрғын үй тек сапар кезінде тұру үшін емес, тұрақты тұруға арналған құжаттар топтамасы үшін қарастырылып отырғанын түсіндіріңіз.
- Өтініш нұсқасын таңдасаңыз, тұрақты тіркеу есебі мен кемінде 180 күнтізбелік күн мерзімін бөлек талқылаңыз.
- Сәйкес құжатты көші-қон қызметінен, ал оны нотариалды ресімдеу тәртібін нотариустан нақтылаңыз.
- Қол қоймас бұрын мекенжайды, тараптарды және келісілген шарттарды салыстырыңыз; сәйкессіздіктерді кейінге қалдырмаңыз.
Меншік иесі қажетті шарттарға келіспесе, жалған мәліметтері бар құжат ресімдеудің орнына мұны ақша төлемей тұрып анықтап, сәйкес шешім іздеген дұрыс. Бұл — жоспарлау мысалы, үлгілік шарт немесе құжаттардың қабылдануына берілетін кепілдік емес.
Отбасы, шығындар және тәуекелдер
Қағидаларда көрсетілген, ата-анасымен немесе олардың бірімен келген, не заңды өкілі Қазақстан азаматы немесе Қазақстанда тұрақты тұратын шетелдік не азаматтығы жоқ адам болатын 18 жасқа толмаған өтініш берушілерге арналған арнайы тізбеде 6) тармақша сақталған. Балаға банк анықтамасы қажет болмауы тұрғын үй құжатын автоматты түрде жоймайды. Отбасы мүшелерін құжаттарда қалай көрсету керегін өтініш берушілер құрамына қарай нақтылаңыз.
Жалдау ақысы, нотариалды әрекеттер және мәтінді дайындау қызметі — бөлек шығындар. Мұнда бірыңғай міндетті баға көрсетілмейді: ресімдеуге дейін есеп сұраңыз. Құжатты дайындау мерзімі де тұрақты тұруға өтінішті қарау мерзіміне тең емес.
Жалған құжаттар мен талаптарға сәйкессіздік № 992 қағидаларының 7-қосымшасы, 11-жолында бас тарту негіздері ретінде аталған. Нақты мекенжай мен тексеруге болатын келісімдерді пайдаланыңыз. Шартқа немесе өтінішке қол қою заңды болу мерзімін ұзартпайды; ол аяқталса не бұзылса, көші-қон қызметіне бөлек жүгініңіз.
Келесі қадам
- 6) тармақшаның екі нұсқасының қайсысы жағдайыңызға сәйкес келетінін анықтаңыз.
- Тұрғын үй беретін тұлғамен қажетті шарттарды, соның ішінде өтінішке қатысты тіркеу мен мерзімді растаңыз.
- Нотариалды ресімдеуді келісіп, қол қоймас бұрын деректерді тексеріңіз.
- Топтаманың қалған бөліктерін бөлек тексеріңіз: тұрғын үй құжатының дайын болуы бүкіл өтінім дайын дегенді білдірмейді.
Жағдайыңызды талдау үшін «Визалар және тұруға рұқсат» қызметін немесе бастапқы құжаттар тізіміне арналған сауалнаманы ашып, «Қазақстанда тұрақты тұруға рұқсат» нұсқасын таңдаңыз. Сауалнама бастапқы тізімді береді; сәйкес тұрғын үй құжаты мен түпкілікті топтама жеке тексеру кезінде нақтыланады.